Γράφει ο Φίλιππος Συλίκος
1. Ο Πύργος είναι το μεγαλύτερο χωριό της Τήνου με μόνιμο πληθυσμό περίπου 400 κατοίκους. Χωριό μεγάλων Ελλήνων καλλιτεχνών, όπως του Γ. Χαλεπά (Γλύπτης), του Ν. Λύτρα (Ζωγράφος), του Δ. Φιλιππότη (Γλύπτης) και πολλών άλλων . Διαβαίνοντας τα σοκάκια του Πύργου, μπορεί κανείς να διακρίνει την τέχνη που βρίσκεται διάσπαρτη σε κάθε γωνιά, σε κάθε σπίτι, εκκλησία και πλατείες.
Ο Πύργος πήρε την ονομασία του από έναν πύργο που χτίστηκε πριν τον 16ο αιώνα για την οχύρωση της περιοχής. Το χωριό γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη κατά τον 18ο και 19ο αιώνα που οφείλονταν κυρίως σε δύο τομείς, στη ναυτιλία και στη μαρμαροτεχνία.
Τα κυριότερα αξιοθέατα του χωριού είναι οι δύο μεγάλες εκκλησίες, Αγ. Νικόλαος και Αγ. Δημήτριος, το Μουσείο Μαρμαροτεχνίας, το νεκροταφείο στο οποίο υπάρχουν μαρμάρινα έργα και λιθόγλυπτα των τοπικών καλλιτεχνών, το μουσείο Τηνίων καλλιτεχνών που βρίσκεται στη είσοδο του χωριού και δίπλα του το σπίτι του Γ. Χαλεπά, που λειτουργεί και αυτό ως μουσείο.
Για την συνέχιση και διατήρηση της καλλιτεχνικής ιστορίας του τόπου, λειτουργεί από το 1955 το προπαρασκευαστικό Σχολείο Καλών Τεχνών Πανόρμου – Τήνου.
Ο Πύργος διατηρεί αναλλοίωτη τη παραδοσιακή κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική και πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως υπαίθριο μουσείο λαϊκής τέχνης.
2. Η κεντρική πλατεία του Πύργου ονομάζεται Πλάτανος και αυτό γιατί δεσπόζει σε αυτήν ένα υπεραιωνόβιο πλατάνι, που καλύπτει με τη σκιά του ολόκληρο τον χώρο. Βρίσκεται στη συνάντηση του κεντρικού δρόμου που οδηγεί στο «μπρος» και «πίσω» χωριό. Στην πλατεία αυτή ο Γεώργιος Παλαμάρης (κάτοικος Εξωμεριάς) ύψωσε, πρώτος σε όλο το νησί, τη σημαία της Επανάστασης στις 31 Μαρτίου 1821.
Η μαρμάρινη κρήνη ή αλλιώς «επτάκρουνος κρήνη», είναι το μνημείο που μπορεί κανείς να δει κατά τον ερχομό του στην πλατεία. Συνενώνει τρεις περιόδους εργασιών και δύο τεχνοτροπικές κατευθύνσεις, το μπαρόκ και το νεοκλασικό. Συνιστά την πρόσοψη υδραγωγείου που τροφοδοτείται με ευρύ, υπόγειο αγωγό, μαρμαρόχτιστο, κάτω από τον δρόμο που οδηγεί στην εκκλησία Αγ. Νικόλαο. Το αρχικό τμήμα της κατασκευάστηκε το 1784, όπως αναφέρει επιγραφή που βρίσκεται στην πίσω πλευρά του υδραγωγείου.
3. Υπήρχαν περίπου 21 ανεμόμυλοι στην περιφέρεια του Πύργου, ανάμεσα στον Πάνορμο και τον Πύργο, σκαρφαλωμένοι σε ανεμοδαρμένους λόφους. Η ανάγκη για ανεμόμυλους έγινε επιτακτική όταν οι Τηνιακοί, αφού επέκτειναν τις καλλιεργήσιμες εκτάσεις τους μέχρι τις κορυφές των λόφων, διαμορφώνοντας το έδαφος σε αναβαθμίδες, έσπειραν σιτηρά. Χτίστηκαν σε μέρη όπου οι άνεμοι ήταν ευνοϊκοί για την κίνησή τους.
Σήμερα στέκονται, μισογκρεμισμένοι, μόνο έξι και θυμίζουν ότι τα παλαιότερα χρόνια άκμασε το εμπόριο στην περιοχή της Εξωμεριάς. Η πρόσβαση στους Μύλους γίνεται από το μονοπάτι που ξεκινάει από τον Πύργο.
Το μουσείο Mαρμαροτεχνίας που βρίσκεται στον Πύργο, εγκαινιάστηκε το 2008 και έχει καθιερωθεί ως πόλος έλξης για τους τουρίστες του νησιού. Είναι το μοναδικό στο είδος του στην Ελλάδα και αποτελεί μοναδικό παράδειγμα παρουσίασης της τεχνικής εξόρυξης του μαρμάρου. Η μόνιμη έκθεσή του περιγράφει αναλυτικά και ζωντανά το πλέγμα εργαλειακού εξοπλισμού και τεχνικών μαρμαροτεχνίας. Στεγάζεται σε σύγχρονες, πλήρως εξοπλισμένες εγκαταστάσεις, προσβάσιμες και από άτομα με αναπηρία.
4. Το χωριό Πλατιά βρίσκεται μόλις 1,5 χιλιόμετρο από τον Πύργο. Είναι κτισμένο σε μια λαγκαδιά, αθέατη από την θάλασσα. Έχει τη νησιωτική αρχιτεκτονική, με τις καμάρες, τα καλντερίμια και τους πλακόστρωτους δρόμους. Αξιοθέατα του χωριού, η ενοριακή εκκλησία του, τα Εισόδια της Θεοτόκου, που χτίστηκε το 1833 και το μάρμαρο είναι κύριο χαρακτηριστικό, αλλά και το νεκροταφείο των Πλατιών, που η μαρμάρινη τέχνη δεν λείπει ούτε από εκεί.
5. H Περιοχή Καραμπούσα (Αγ. Παρασκευή): Βρίσκεται στην ανατολική πλευρά του νησιού και ανήκει στην περιφέρεια του χωριού Πλατιά. Στην Καραμπούσα συναντάμε σκόρπιες αγροτικές κατοικίες, με τις περισσότερες να είναι πια χαλάσματα. Στην περιοχή υπάρχουν δύο πηγές νερού, ενώ μπορούμε να διακρίνουμε και ένα παλαιό λατομείο εξόρυξης μαυρόπλακας, αλλά και ένα εργοστάσιο κοπής μαρμάρου στον όρμο Φάμπρικα, που βρίσκεται κάτω απ την Καραμπούσα. Η εκκλησία της Αγ. Παρασκευής χτίστηκε εκεί, μετά την εύρεση της εικόνας της Αγίας, μέσα σε μια σπηλιά ονόματι «Δρακόλακας», που βρίσκεται λίγη ώρα μετά από την περιοχή.
6. Ρόχαρι: Σε απόσταση δύο χιλιομέτρων από τον όρμο Πανόρμου βρίσκεται η αμμώδης παραλία Ρόχαρι. Είναι η μεγαλύτερη της Εξωμεριάς και συναντάμε σε αυτήν μερικές παραθεριστικές κατοικίες.
7. Το χωριό Πάνορμος είναι το επίνειο του Πύργου και βρίσκεται μόλις τρία χιλιόμετρα μακριά από αυτόν. Παραλιακός όρμος, ο οποίος έχει εξελιχθεί στον μεγαλύτερο παραθεριστικό οικισμό της περιοχής.
Παλαιότερα ο Πάνορμος λειτουργούσε ως λιμάνι, με τα πλοία που κατέφθαναν να φέρνουν εμπορεύματα που βοηθούσαν στην συντήρηση, αλλά και στον ανεφοδιασμό των γύρω περιοχών. Χαρακτηριστικό εμπόρευμα ήταν το σιτάρι, το οποίο έφερναν στον Πάνορμο για να το αλέσουν στους ανεμόμυλους της Εξωμεριάς.
8. Η ξέρα στον όρμο Πανόρμου δημιουργήθηκε λόγω της αυξημένης εμπορικής κίνησης του περασμένου αιώνα που σημειώθηκε στην Εξωμεριά, κυρίως στα χρόνια γύρω από το 1850. Εξαιτίας της κίνησης που υπήρχε στο λιμάνι εκείνη την εποχή, ήταν απαραίτητη η ανέγερση «μαρμάρινης στήλης», στον ήδη υπάρχοντα ύφαλο, για την ασφαλή μετακίνηση των πλεούμενων.
Το νησάκι που βρίσκεται απέναντι από τον Πάνορμο, ονομάζεται Πλανήτης. Στην κορυφή του υπάρχει ένας παλιός, πέτρινος φάρος, ο οποίος χτίστηκε το 1886 και λειτουργούσε έως το 1945, όταν «αποστρατεύθηκαν» οι τελευταίοι φαροφύλακες. Εκείνα τα χρόνια το εμπόριο άνθιζε στην Εξωμεριά και τα πλοία πηγαινοέρχονταν το ένα μετά το άλλο. Λόγω λοιπόν του «συνωστισμού» που υπήρχε μέσα στο λιμάνι, ήταν αναγκαία η ανέγερση φάρου και η τέλεια θέση για αυτόν, ήταν η κορυφή της βραχονησίδας, Πλανήτης. Σήμερα δίπλα από τον ερειπωμένο πλέον φάρο, λειτουργεί ένας νέος, αυτόματος, σιδερόπλεκτης κατασκευής.
9.Η περιοχή Σκαμνίδια πήρε την ονομασία της από τις πολλές μουριές (Από την μουριά φτιάχνουν σκαμνάκια) που υπήρχαν στη περιοχή, βρίσκεται σε υψόμετρο 160μ. περίπου και αποτελείται από εγκαταλελειμμένες πλέον αγροτικές κατοικίες, κτισμένες μακριά η μια από την άλλη, διατεταγμένες πάνω στο βασικό μονοπάτι. Σημείο αναφοράς της περιοχής είναι η εκκλησία του Αγίου Ιωάννη, που γιορτάζει στις 29 Αυγούστου και γίνεται μεγάλο πανηγύρι.
10.Ο βιολογικός σταθμός καθαρισμού του Πανόρμου επεξεργάζεται τα λήμματα των οικισμών, διατηρώντας την ακτή του Πανόρμου καθαρή. Δεν αποτελεί πρόβλημα για τους κατοίκους, διότι δεν είναι κοντά σε οικισμούς, ούτε ενοχλεί τις καλλιεργήσιμες εκτάσεις που υπάρχουν λίγα μέτρα μακριά από αυτόν. Είναι ένα από τα μεγαλύτερα έργα της Εξωμεριάς και λειτουργεί περίπου 10 χρόνια.
11. Η Μονή της Κυρά Ξένης βρίσκεται σε απόσταση περίπου οκτώ χιλιομέτρων από τον Πύργο και δύο από το χωριό Μαρλάς και εορτάζει κατά την πρώτη ή δεύτερη Κυριακή μετά την 15η Αυγούστου. Η εκκλησία είναι κτισμένη σε πανοραμική θέση και θεωρείται σπουδαίο εκκλησιαστικό μνημείο του 18ου αιώνα. Οικοδομήθηκε από το 1732 ως το 1756, από τον ιερομόναχο Καλλίνικο.
Σχόλια:
0 σχόλια:
Τα σχόλια θα αναρτώνται εφόσον υπάρχει Όνομα και Επίθετο σχολιαστή, σε διαφορετική περίπτωση (ψευδώνυμο ή ανώνυμα) θα διαγράφονται αυτόματα από το σύστημα.