Η Τηνιακή διάλεκτος

Η Tηνιακή διάλεκτος ανήκει κατά βάση στα βόρεια ελληνικά ιδιώματα. 

Στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της συμπεριλαμβάνονται:

α) η αποβολή των φωνηέντων και των διφθόγγων των συλλαβών, όπως «ζα» αντί για «ζώα»,

β) η παραποίηση ορισμένων συμφώνων και φωνηέντων, όπως «γλήγουρα» αντί για «γρήγορα»,

γ) η αποβολή των άτονων -ι και -ου, όπως «κνέλ'» αντί για «κουνέλι»,

δ) η μετατροπή του -ο σε -ου, όπως «χάμου» αντί για «χάμω»,

ε) η μετατροπή των άρθρων «τους» και «τις» σε «τς», όπως «τς φίλ'» αντί για «τους φίλους»,

ζ) η συνεκφώνηση των φθόγγων -ια, -ι, -ιο, -ιου σε μια συλλαβή, όπως «Γιουσήφ'» αντί για «Ιωσήφ»,

στ) η έντονη προφορά των τονούμενων συλλαβών σε βάρος των άτονων. Ειδικά εάν οι τελευταίες περιέχουν τον φθόγγο -ι και -ου δεν ακούγονται καθόλου, όπως «θα πάου στου σπίτ» αντί για «θα πάω στο σπίτι».

Η επίδραση του Δυτικού στοιχείου είναι εμφανής τόσο στο λεξιλόγιο, όσο και στα ονόματα των ανθρώπων. Έτσι κύρια ονόματα όπως Λορέντζος, Εδουάρδος (με υποκοριστικό το Ντουάρ), Αλουΐσιος (με υποκοριστικό το Λούης) κ.ο.κ. είναι ιδιαίτερα διαδεδομένα κυρίως στα χωριά όπου κατοικούν Καθολικοί. Λέξεις των οποίων η ρίζα τους προέρχεται από ξένες γλώσσες και κυρίως τα τουρκικά, τα ιταλικά και λιγότερα τα γαλλικά, όπως για παράδειγμα «αβάντα» (=πλεονέκτημα), κυριαρχούν στα τηνιακά, ενώ δεν λείπουν οι λέξεις που χαρακτηρίζουν διάφορες διαλέκτους της χώρας μας, όπως για παράδειγμα «γιαίνω» (=γιατρεύω).

Ωστόσο, η επαφή των ντόπιων με την τηλεόραση, το ραδιόφωνο και τους τουρίστες έχει ως αποτέλεσμα σιγά - σιγά η τηνιακή διάλεκτος και προφορά να εξομοιώνεται με την αθηναϊκή. Αναφέρεται ακόμη πως οι ντόπιοι συνηθίζουν να μιλούν δυνατά. Το γεγονός αυτό οφείλεται στους δυνατούς αέρηδες που κυρίως το χειμώνα φυσούν στο νησί. Έτσι οι άνθρωποι που κουβεντιάζουν στο δρόμο (συνήθεια των μικρών κοινωνιών) είναι δύσκολο να ακουστούν και αναγκάζονται να φωνάζουν.

Πληροφορίες: TinosIsland